پاروویروس سگ (Canine Parvovirus)
یکی از شایعترین و خطرناکترین بیماریهای ویروسی در سگهاست که عموماً دستگاه گوارش و گاه سیستم قلبی-عروقی سگ های جوان را تحت تأثیر قرار میدهد.
این بیماری به دلیل قابلیت انتقال بالا و مرگبار بودن، یکی از مهمترین چالشهای بهداشتی در بین سگهای بدون واکسیناسیون است.
🦠 علت بروز بیماری
پاروویروس نوعی ویروس DNA دو رشتهای از خانواده Parvoviridae است که برای اولین بار در دهه 1970 شناسایی شد. این ویروس قادر است انواع مختلفی از سلولهای تقسیمشونده سریع را، به ویژه در روده، لنفاویرها و مغز استخوان مورد حمله قرار دهد.
دو سویه اصلی این ویروس:
- CPV-2a
- CPV-2b
این بیماری تنها در گوشتخواران، به خصوص سگها مشاهده میشود.
🔄 نحوه انتقال پاروویروس
پاروویروس بسیار مقاوم در محیط خارج از بدن است و میتواند هفتهها تا ماهها در محیط زیست فعال باقی بماند. راههای انتقال شامل:
- تماس مستقیم با سگ بیمار
- تماس غیرمستقیم با مدفوع آلوده
- لباس، کفش، دستکش و وسایل دامپزشکی آلوده
- حیوانات خانگی، افراد یا ابزارهای ناقل
علائم بالینی پاروویروس در سگ
علائم بیماری معمولاً 3 تا 7 روز پس از تماس با ویروس ظاهر میشوند. مهمترین نشانهها عبارتند از:
- استفراغ شدید
- اسهال آبکی با بوی بد و گاه خونی
- کاهش شدید اشتها
- خمیازه کشیدن و ضعف عمومی
- تب
- کاهش سفتی عضلانی و رفتار گوشهگیری
در موارد شدید، این بیماری میتواند منجر به (Dehydration) ، شوک هیپوولمیک و مرگ شود.
🧪 تشخیص بیماری
تشخیص پاروویروس بر اساس:
- علائم بالینی
- آزمایش سرولوژیک (ELISA)
- PCR
- آزمایش خون کامل (CBC)
در بسیاری از مطبهای دامپزشکی، آزمایش سریع ELISA مدفوعی متداولترین روش تشخیصی است.
💊 درمان پاروویروس
درمان این بیماری عمدتاً حمایتی است و شامل:
- هیدراته کردن بیمار
- مصرف آنتیبیوتیکهای ویژه برای پیشگیری از عفونت ثانویه
- داروهای ضد استفراغ
- مراقبتهای بستری و تحت نظر بودن
- در صورت لزوم، تزریق پلاسما یا سرم ایمن
بدون درمان مناسب، مرگومیر بیماری بین 50 تا 90 درصد گزارش شده است.
🛡️ پیشگیری از بیماری
واکسیناسیون منظم و برنامهریزی شده مهمترین راه پیشگیری از ابتلا به پاروویروس است.
برنامه واکسیناسیون:
- اولین دوز: 6–8 هفتگی
- دوز دوم: 10–12 هفتگی
- دوز سوم: 14–16 هفتگی
- بوستر سالانه
همچنین رعایت بهداشت محیطی و دوری از محلهای آلوده از جمله راهکارهای موثر است.
❓ سوالات متداول
۱. آیا پاروویروس به انسان منتقل میشود؟
خیر، پاروویروس سگ فقط به گوشتخواران حمله میکند و به انسانها قابل انتقال نیست.
۲. آیا سگ بهبود یافته دوباره میتواند بیمار شود؟
در صورت بهبودی کامل، سگ ایمنی طولانی مدت نسبت به این بیماری کسب میکند.
۳. چگونه محیط را از پاروویروس پاک کرد؟
استفاده از مواد ضدعفونیکننده حاوی کلر (مثل سفیدکننده با نسبت 1:32) موثرترین روش است.
✅ جمعبندی
پاروویروس یک بیماری ویروسی شدید، قابل انتقال و کشنده در سگها است. تشخیص به موقع، درمان فوری و پیشگیری از طریق واکسیناسیون میتواند جان بسیاری از سگها را نجات دهد. دامپزشکان نقش کلیدی در مدیریت این بیماری دارند و آموزش مالکان سگ در خصوص راههای انتقال و بهداشت امری ضروری است.
⚠️ توجه:
این مطلب صرفاً جهت افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین مشورت با دامپزشک نمیباشد.
نویسنده: [dr.ali mehrabi]
منبع: وبسایت دامپزشکی [www.meowy.ir]